جزییات خبر

مصاحبه ای کوتاه با جناب آقای دکتر حسن بشیر

تاریخ انتشار: ۱۳۹۳/۱۰/۲۱ - ۱۲:۲۶ | نویسنده:
به بهانه چاپ اول کتاب فرهنگ وقف

                                                              به نام خدا

 

با دکتر حسن بشير، عضو هيئت علمي دانشگاه و استاد ارتباطات بين الملل و نویسنده کتاب «فرهنگ وقف» گفت و گویی کوتاه داشته ایم درباره خودشان و نشر این کتاب.

 

 

بیوگرافی آقای دکتر بشیر، حکایت از فعالیت های وسیع علمی ایشان دارد:

 

حسن بشیر متولد ۱۳۳۳ ، از جمله فعالان و اساتید ارتباطات خراسانی است که عضو هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام است.

حسن بشیر را بیشتر با تخصص او در جامعه‌شناسی ارتباطات بین‌الملل می‌شناسند. او از جمله ارتباطاتی‌هایی است که در مقطع کارشناسی رشته‌ای غیر از ارتباطات تحصیل کرده است. بشیر حدفاصل سال‌های 1352 تا 55 مقطع کارشناسی را در رشته مهندسی کشاورزی در دانشگاه جندی شاپور اهواز گذرانده و قریب دو دهه پس از اتمام مقطع کارشناسی، رشته روابط بین‌الملل را برمی‌گزیند و برای تحصیل در مقطع  کارشناسی‌ارشد به انگلستان می‌رود.

«وب نما» وبگاه شخصی دکتر حسن بشیر

www.hbashir.blogsky.com

 

بشیر، تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد رشته روابط بین‌الملل را از سال 1374 در دانشگاه ناتینگهام ترنت انگلستان آغاز و در سال 1375 از پایان‌نامه خود با عنوان «تاثیر مشاهده تلویزیون بر فعالیت‌های اجتماعی- فرهنگی در جامعه ایرانیان لندن: مطالعه نمونه‌ای» دفاع کرده است.

دکتر حسن بشیر همچنین مقطع دکتری را حدفاصل سال‌های 1377 تا 1379 در رشته جامعه‌شناسی ارتباطات بین‌الملل در دانشگاه لیستر انگلستان گذرانده است. البته بشیر علاوه بر تحصیلات دانشگاهی، دارای تحصیلات حوزوی نیز است. وی تحصیلات حوزوی را به مدت شش سال تا بخشی از مرحله سطوح ( بخشی از کتاب لمعه) ادامه داده است.

تدریس روش پژوهش در علوم اجتماعی ، زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی، روش‌های تحقیق و آمار، نوسازی و دگرگونی سیاسی، فرهنگ و ارتباطات، نقد و تحلیل برنامه‌های رادیو و تلویزیون و ارتباطات بین‌المللی و میان فرهنگی در مقطع کارشناسی؛ تدریس روش پژوهش در علوم اجتماعی، نظریه‌های فرهنگ و ارتباطات، فرهنگ و ارتباطات، نقد و تحلیل برنامه‌های رادیو و تلویزیون، توسعه و جهانی‌سازی، روش‌های پژوهش خبری، ارتباطات بین‌المللی و میان فرهنگی، تحقیق در رسانه‌های جمعی و کارگاه پژوهش در فرهنگ و ارتباطات در مقطع کارشناسی ارشد در سوابق تدریس بشیر قابل ملاحظه است.

روش پژوهش در علوم اجتماعی و ارتباطات، ارتباطات بین‌الملل، زبان تخصصی برای دکتری، روش‌های پژوهش در فرهنگ و ارتباطات و درس سیاست‌ها و مسائل فرهنگ و ارتباطات جهان از جمله دروسی است که بشیر برای دانشجویان مقطع دکتری ارائه می‌دهد.

در کنار سوابق آموزشی، مسئولیت‌های علمی و دانشگاهی حسن بشیر عبارت هستند از:

رئیس موسسه مطالعات اسلامی لندن (2004-2003)

مدیر آکادمی آکسفورد برای مطالعات عالی- آکسفورد- انگلستان (از 2000 تا 2004) (وابسته به دانشگاه پورتسموث انگلستان برای تحصیلات کارشناسی ارشد و دکتری)

معاون پژوهشی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع) (2 سال)

مدیر گروه ارتباطات و دین، مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع) (2 سال)

رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع) (3 سال)

سردبیر نشریه "ارتباطات و دین"، مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع) (از سال 1385 تا 1387)

سردبیر فصلنامه علمی- تخصصی "نامه صادق" (نام جدید: دین و ارتباطات) در مباحث میان رشته‌ای دین، فرهنگ و ارتباطات، مرکز تحیقات و با همکاری دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع) (از سال 1387 تا کنون)

عضو هیئت تحریریه فصلنامه علمی - پژوهشی "مطالعات فرهنگی و ارتباطات" دانشگاه تهران

عضو هیئت تحریریه فصلنامه جهانی "گلوبال مدیا ژورنال"

عضو هیئت تحریریه فصلنامه فرهنگی - اجتماعی "خط اول" ( نام جدید: رهیافت انقلاب اسلامی)

عضو هیئت تحریریه فصلنامه "مطالعات آفریقا"

عضو هیئت تحریریه فصلنامه «مطالعات فرهنگی ایران» پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ، تحقیقات و فن آوری.

مدیر مسئول سایت علمی سه زبانه "دین، فرهنگ و ارتباطات" به زبانهای: فارسی، انگلیسی و عربی، دانشگاه امام صادق (ع)

مدیر مسئول مجله الکترونیکی "دعوت" صادره از انجمن علمی دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع) (برای 2 سال)

مدیر مسئول و سردبیر چندین نشریه در لندن از جمله: (Discourse) به زبان انگلیسی، (Open Harts) به زبان انگلیسی، (شئون اسلامیه) به زبان عربی، Iqra: Quran in Focus) نشریه قرانی به زبان انگلیسی.

از جمله آثار تألیف یا ترجمه دکتر حسن بشیر می‌توان به تألیف کتاب‌های «هویت اسلامی در قرن بیست و یکم: چالش تجدد»، «ریشه‌های انقلاب اسلامی در ایران: نگاه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی»، « تروریسم : تعریف، ریشه‌ها، راه حل‌ها»، «قدس: شهر ادیان ثلاثه و حاکمیت اسلام»، «تعامل فرهنگ و سیاست: از تئوری تا واقعیت»، «تعامل دین و ارتباطات»، «اصول و رهیافت‌های هنر اسلامی در کلام رهبری»، «نقش مطبوعات در فرآیند نوسازی سیاسی و اجتماعی ایران در دوره قاجاریه»، «واژه‌نامه روش پژوهش در علوم اجتماعی»، «خبر: تحلیل شبکه‌ای و تحلیل گفتمان»، «" تعزیه " از مجموعه: مفاهیم بنیادین علوم انسانی اسلامی » و «رسانه‌های بیگانه: ‌قرائتی با تحلیل گفتمان» و ترجمه کتاب‌های «مرزهای نو در ارتباطات بین‌الملل»، «گفتارهایی درباره فرهنگ، ارتباطات و توسعه» و «رسانه‌ها در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس »، «دعوت اسلامي: مفاهيم بنيادين فرهنگ اسلامي» و «فرهنگ وقف:‌ مفاهيم بنيادين فرهنگ اسلامي» اشاره کرد.

 

آقای دکتر، از چه کتابی شروع به نوشتن فرمودید؟

اولين نوشته هاي من عمدتا در روزنامه اطلاعات در دهة هفتاد به نگارش در آمدند که بنا بود به شکل کتاب منتشر شوند. اين نوشته ها نيز در مورد آفريقا بود که بنده دو نوبت در آنجا يک دوره در تانزانيا و دوره ديگر در آفريقاي جنوبي رايزن فرهنگي بودم. در اين زمينه سلسله مقالات مفصلي منتشر شد که اميدوارم با جرح و تعديل جديد آنها در آينده نه چندان دور منتشر شوند.

 

سبک و موضوعات مورد علاقه شما که در آن ها فعالیت میکنید کدام است؟

مباحث اجتماعي، مباحث ميان رشته اي علوم اجتماعي و علوم اسلامي، مسائل فرهنگ و ارتباطات، همچنين مسائل روز است که مي توان آنها را تحت عنوان ارتباطات سياسي مطرح کرد مانند بيداري اسلامي، ديپلماسي اسلامي و غيره. اينها موضوع هاي کلي مورد علاقه است. البته بيشترين کار من در حوزه مطالعات ميان رشته اي است تلاش مي کنم پلي ميان حوزه علوم اجتماعي با علوم اسلامي برقرار کنم. کتاب دعوت اسلامي و فرهنگ وقف دو نمونه از اين نوع کتاب ها است.

 

سوال چهارم : کتاب آخر شما در چه سبک و موضوعی است؟

در همان راستاي مطالعات ميان رشته اي ميان علوم اجتماعي و علوم اسلامي. موضوع وقف يک مقوله اسلامي است. البته موارد مربوط به خيريه ها در همه فرهنگ ها و جوامع وجود دارد اما مفهوم وقف يک مفهوم خاص اسلامي است. اين مفهوم از منظر فرهنگي،‌ارتباطي،‌اقتصادي،‌سرمايه اجتماعي، هنري و غيره قابل بررسي و مطالعه است. در اين کتاب تلاش کردم به اين مسائل پرداخته شود.

 

از کتاب های قبلی خود چه بازخورد هایی دیده اید؟

خيلي بررسي زيادي نکرده ام. اما با بسياري از اساتيد و علاقمندان که صحبت کردم حداقل با کتاب هاي بنده آشنا بودند. برخي نيز اين کتاب ها را به عنوان کتاب هاي تکميلي براي درسهاي دانشگاهي پيشنهاد کرده اند.

 

از ناشرین قبلی و نشر فرهنگ اسلامی چقدر رضایت مند هستید؟

به دليل اينکه عضو هيئت علمي دانشگاه امام صادق (ع) هستم بديهي است که بيشترين کتاب هاي اينجانب در آنجا منتشر شوند. بنظرم از نظر اينکه در يک دانشگاه بسيار مهم و معتبر کتاب هاي بنده منتشر شده اند،‌ خود باعث افتخار است و دليلي بر ارزشمند بودن آنها دارد. اما با توجه به اينکه مباحث مربوط به بودجه و امثالهم مشکلاتي در اين رابطه ايجاد کرده بود و بنده هم معتقد بودم بعد از انتشار حدود 15 کتاب از طريق يک ناشر، بايد به سراغ ناشران ديگر نيز رفت، اولين اقدام بنده ارتباط با دفتر نشر فرهنگ اسلامي بود که هم با اين دفتر در مجله وزين «فرهنگ اسلامي» همکاري مي کنم و هم کار و هدف بنده در راستاي کار آنها بود. بهمين دليل کتاب اول «دعوت اسلامي» را به اين دفتر عرضه کردم. الحمد لله با استقبال روبرو شد. کتاب دوم «فرهنگ وقف»‌نيز بهمين شکل مورد حمايت قرار گرفت و منتشر شد. اين خود عامل مهمي بود که بيش از گذشته به مباحث ميان رشته اي علوم اجتماعي و علوم اسلامي بپردازم. اصولا اين حمايت خيلي براي من معنا داشت و بسيار خوشحالم که خداوند اين هدايت و توفيق را نصيب من کرد که با دوستان و بزرگواران اين دفتر آشنا شوم.

 

نشر فرهنگ اسلامی چه تاثیری در کارهای شما داشته است؟

همانگونه که عرض کردم هدف اين دفتر نشر فرهنگ اصيل اسلامي است. اين هدف بسيار ارزشمند و مهم است. بايد در اين راستا حرکت کرد. البته با نوشتن ادبياتي به زبان روز و به شکل دقيق و علمي که مورد توجه جامعه قرار گيرد. با انتشار دو کتاب بنده، بزرگترين تاثير را بر بنده گذاشت که به سوي کارهاي ميان رشته اي با همان رويکرد اسلامي و علوم روز بروم. اميدوارم که در آينده نزديک کتاب سوم بنده نيز در همين راستا توليد و تقديم اين ناشر بزرگ شود.

 

در آخر هر مطلب یا سخنی با ما و مخاطبان دارید بفرمایید.

نوشتن، همانند نفس کشيدن است. هم ضروري است و هم لذت بخش است و بايد در راستاي خير و هدايت قرار گيرد. نوشتن کتاب هاي ميان رشته اي با تاکيد بر فرهنگ اسلامي يک «جهاد علمي» است که بنده به همه نويسندگان متعهد و مؤمن توصيه مي کنم. اين حرکت جهادي نيازمند پايگاهي است که خود نيز اعتقاد کامل به اين حرکت جهادي دارد. بنظرم مي رسد که دفتر نشر فرهنگ اسلامي که بزرگاني همچون شهيد بهشتي و شهيد باهنر پايه گذار آن بودند همان پايگاه اصيل و اسلامي را تشکيل مي دهد که بايد به حمايت و همکاري با آن افتخار نمود.

 

 

 

 

پدید آورنده : 

کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به دفتر نشر فرهنگ اسلامی می باشد.